Plaatsnamen in de Franse Nederlanden

UITLEG:  beschrijving van de oorsprong van de plaatsnamen WESTHOEK 1 , Westhoek 2

Nu de Eurotunnel binnenkort in gebruik wordt genomen en daardoor regelmatig in kranten en op T.V. ter sprake komt, krijgen we te maken met de vraag: hoe schrijven we de plaatsnamen aan de Franse kant van de tunnel, in de Franse of Zuidelijkste Nederlanden? Het gaat hierbij dus om Zuid-Vlaanderen of Frans-Vlaanderen, om Artesië of Artois en om Picardië ten noorden van de Somme.

We kunnen een onderscheid maken tussen de dorps- en stadsnamen binnen de Frans-Vlaamse Westhoek enerzijds (globaal het gebied tussen Noordzee, Leie en A), waar nog Nederlands wordt gesproken, en de overige Zuidelijkste Nederlanden anderzijds. Deze laatste gebieden zijn historisch Nedertandssprekend geweest ten noorden van een lijn die loopt van Berck over Bethune naar Rijsel, en ten zuiden daarvan tweetalig. Hoe Nederlands het noordelijke deel ervan geweest is, merk je aan de talrijke duidelijk Nederlandse toponiemen, zoals Radinghem, Widehem, Balinghem, Wadenthun, Raventhun (en de vele -tuin-namen In de streek van Bonen), Offenkerque, Nortkerque, enz. Maar ook ln het zuideIijke deel zijn de Germaanse plaatsnamen soms duideIijk herkenbaar zoals Etinehem of Ham aan de Somme of soms onherkenbaar zoals Doullens (dura =: dolik + landa= land).

.

De bedoeling is niet om de niet herkenbare Oudnederlandse plaatsnamen opniew te vernederlandsen ik pleit er wel voor dat we:

1. De Nederlandse plaatsnamen in de Frans-Vlaamse Westhoek respecteren en schrijven zoals de Frans- Vlamingen ze uitspreken als ze hun oorspronkelijke moedertaal spreken.

2. De gebruikelijke Nederlandse plaatsnamen in de overige Franse Nederlanden in ere houden, zoals ook dezelfde Frans-Vlamimgen doen ln hun Nederlands dialect.

.

Wat het eerste punt betreft; er zijn geen problemen met plaatsnamen als Hondschote, Meteren, Wormhout, Volkerinkhove of Godewaarsvelde. Maar Bergues, Bailleul, Bourbourg, Dunkerque of Esquelbecq zijn verfranste vormen die alleen op hun plaats zijn ln het Frans. Frans-Vlamingen zeggen in hun taal Sint-Winoksbergen (of kortweg Bergen), Belle, Burburg (vroeger Broekburg), Duinkerke en Ekelsbeke, ln hun oren klinkt het potsierlijk als wij het in het Nederlands hebben over Bergues of Bailleul, net zoals wij het belachelijk zouden vinden als iemand zou zeggen: "Ik kom van Courtrai en ga nu naar Roulers". Er is trouwens een kans dat de nederlandse dorps- en stadsnamen ook in Frans-Vlaanderen op de naamborden komen, zoals dat al mutatis mutandis het geval is in Bretagne, Baskenland of frans-Catalonië. De talrijke Frans-Vlamingen die nu Nederlands leren, verwachten van ons eerbied voor hun oude Nederlandse plaatsnamen.

.

.