L.S.

Helaas zult u in ons archief weinig documenten aantreffen die handelen over Jean Bart. In 1809 is 80% van het archief in vlammen opgegaan. Het enige dat aan Jean Bart refereert is een curieus verhaal uit 1701 dat laat zien hoe Jean Bart in die tijd in Vlissingen toch wel gevreesd was. Op zondag 20 maart 1701 vloog de kruitmolen aan de Singel in de lucht. De eerste gedachte bij de Vlissingse bevolking was dat Jean Bart de stad had aangevallen...

In het boek: Utiliteyt voor de gemeene saake : de Zeeuwse commissievaart en haar achterban tijdens de Negenjarige Oorlog, 1688-1697 (Middelburg 2001) van Johan Francke komt Jean Bart ook een aantal keren voor. Francke was destijds ook speciaal geïnteresseerd in de figuur Jean Bart. Naar ik meen werkt hij op tijdelijke basis bij het Zeeuws Documentatiecentrum (zie; www.zebi.nl). Mogelijk dat hij u verder kan helpen.

Het origineel van het memorij boek van Elisabeth van der Woude: "Memorije van 't geen bij mijn tijt is voorgevallen soo in Hollant als op ander plaetsen".in: Rijksarchief Noord-Holland te Haarlem (RA-NH),- collectie Semeijns de Vries van Domburgh, nr. 816.

Op 16 december 1676 schrijft zij in haar dagboek (p. 31 van de hieronder weergegeven titel): 'wij wat schrickkich sijnde voor 't over zeijlen hielden ons wat ter sijden van de vloot af en komen wat na, bij de france kust rancontreerde ons in de nacht een france kaper, wij maecten alles vaerdich om te slaen, onse konstapel gaf vuer waer op de kaper aenstonts de wijck nam.' Elisabeth van der Woude noemt dus niet de naam van de kaper die hen aanviel.

Sorry, ik verstuurde mijn vorige mail iets te snel.

De verwijzing dat Jean Bart onder Michiel de Ruyter heeft gevaren wordt door diverse historici genoemd, maar een directe link naar bronnenmateriaal heb ik nog nooit kunnen vinden. Mogelijk is die er echter wel, er wordt nergens in twijfel getrokken of het zo is. Je zou dan moeten zoeken in de monsterrollen of scheepsjournaals (die zijn in ieder geval wel bewaard gebleven) van de admiraliteit Zeeland of de Admiraliteit Amsterdam. Michiel de Ruyter voer namelijk aan het eind van zijn carrière voor de Admiraliteit Amsterdam omdat de Amsterdammers hem als luitenant-admiraal van Zeeland niet het bevel over de Nederlandse vloot wilden geven. Hoe dan ook, alle admiraliteitsarchieven bevinden zich in het Nationaal Archief te Den Haag. Hierbij moet ik wel de opmerking maken dat het mogelijk is dat sommige archiefstukken wellicht aan vlammen ten prooi zijn gevallen in 1844 toen deze archiefstukken nog op het ministerie van Marine lagen.

177 Admiraliteitscolleges, 1586-1795  - Datering 1586-1795  - Titel inventaris 1.01.46 - Admiraliteitscolleges, 1586-1795 - 1.01.47.01 - Admiraliteitscolleges: Vervolg, 1586-1795 - 1.01.48 - Admiraliteitscolleges: Index op persoons- en geografische namen voorkomende in toegangen 1.01.46 en 1.01.47

Tevens heb ik bij het Zeeuws Archief -online- gezocht op de namen Bart en Baert. Dit levert wel een lijst met namen op, maar geeneen die terug voert tot in de 17e eeuw. Toch is het niet uitgesloten dat hier nog iets te vinden is, omdat nog niet alle genealogische archivalia online ontsloten zijn. Het enige dat ik daarover kan zeggen is dat je dan zelf onderzoek zal moeten doen in het Zeeuws Archief: www.zeeuwsarchief.nl

Volgens de kerkhistoricus Vrolikhert (p. 204) was Jean Bart te Middelburg geboren; dit blijkt onjuist, want Bart is te Duinkerken geboren. Wel is in het uitreksel van de trouwboeken van de grote kerk te Vlissingen te vinden dat op 7 september 1602 (1599-1604) Jacob Bart van Duinkerken met Maeyken Pieters van Vlissingen trouwt; zij wonen in de Baekergang: juli 1620 geboorte van Jacob Jansz. Bart.

Bron: Gemeentearchief Vlissingen, Bibliotheek Van der Os, inv. nr. 2095, Aantekeningen over Vlissingen, 497, 501.

Vrolikhert noemt Jan Bart (op cit.) op p. 203-204 als: 'een geboren Middelburger, en uyt Vlissingen, daar hy zig enigen tyd opgehouden had, gezet, was in Franschen dienst overgegaan, en een berugt Fransch Kaper geworden, die zeer veel quaad deet, en in't byzonder dikmaals gedreygt had, dat hy nog wrake van Vlissingen zou nemen.'

Het boek van Vrolikhert, waarin dit staat vermeld: 'de Vlissingsche kerkhemel' (zie titelbeschrijving onder) bevind zich in de Zeeuwse Bibliotheek, maar ook het Gemeentearchief Vlissingen heeft hiervan een exemplaar.

Titel Vlissingsche kerkhemel, ofte levensbeschrijving van alle de hervormde leeraren die sedert den afval van Spanjen 1572, tot op dezen tyd, in de Nederduytsche Kerke van Vlissingen gearbeydt hebben, waar by komen de lysten van alle de Engelsche en Walsche leeraren dier stad; als ook der genen, die in alle de Zeeuwsche steden, en te Dordregt, in de Latynsche tale onderwezen hebben / door Godewardus Vrolikhert