gravuren en kaarten van SANDERUS

Sanderus, Priester en schrijver uit Ieper van 1586 tot 1664	Zijn uitgave "Flandria Illustrata" verscheen in 1641 en 1644. Wij vonden op enige kaarten de vermelding Markis (met een K inplaats van een C) Eveneens de melding Chiffletius Portus Iccius en waterwegen welke niet op dezelfde plaats staan bij de ene of de andere tekenaar. Andere verschillen zullen wij nog bespreken.

Rond het jaar 800 Waarom die vermelding van Chiffletius? en Fabio herneemt maar verplaatst Markis naar Duinkerke.	Deze gravure van Nicasio Fabio toont onze streken in de tijd van Baudewijn met zijn IJzeren arm. De aanwijzing Chiffletius Portus Iccius staat boven Groneberga (Winoksbergen) zowaar op de plaats van het huidige Duinkerke. Twee rivieren storten zich hier in zee; de ene vanuit de Moeren de andere van uit Markis met naar het oosten St Omaars en naar het westen St Winoksbergen. Dit terwijl op de kaart van Chiffletius, Markis achter Broburgus, als Portum Teruane haven aangeduid is. (Onduidelijkheid van toenmalige nieuwsbronnen ?) Om het nog wat moeilijker te maken tekent Fabio onder Bononia "postea Cluyerio et ? Bucheria Portus Iccius" Hij kiest dus niet, plaatst 2 Portussen op zijn kaart, en Sanderus neemt dat aan. Dit doet ons zeggen dat er in die periode van de 17° eeuw reeds betwisting was over waar die Portus Iccius gelegen was. Men ziet ook de Pena Flu. voor wat nu de IJzer genoemd wordt.

Flandria en Zeelandia	Op deze kaart uit dezelfde periode, gaande van Kales naar Dowaai, Brussel, Antwerpen via Brugge naar Duinkerke is er geen aanduiding van een Portus. De Moeren zijn afgesloten en gedroogd en een waterweg komt via Borboch naar Grevelingen en Watten. Mardijk is aangegeven samen met veel waterwegen. De volgende kaart Bergensis Aquaeductuum geeft meer details..

Bergensis Aquaeductuum	10 waterwegen zijn zichtbaar en vernoemd. 6 kleine wortels van bronnen in Mardyck worden de "Oude Mardyck flu." waarop aansluit: de Noort gracht, de Rietvliet flu., lager de Neder Colme en de Opper Colme die dan in Watten aansluit op de Aa. Men merkt ook dat alle waterlopen op deze kaart, onderling verbonden zijn vanaf de Moeren via St Winoksbergen tot Watten. Dit met een centrale storting in zee door de 4 sluizen in Duinkerke.

Iprensis Episcopatus	Deze gravure, uit dezelfde 17° eeuw, geeft nog meer bijzonderheden. Buiten de bevestiging van de naam Maerdyck, is er alleen de beschrijving van zovele riviertjes, grachten, greppels en wat ze de "Wateringhe" noemen dat de moeite waard is om gezien te worden. Al deze Sanderus kaarten kunnen gezien worden bij "Racines" op de Kasselberg.